28°
Whatsapp
0532 456 25 94Bize haber verin
Sosyal Gündem

İnsan Psikolojisi : Milgram deneyi nedir?

İnsan Psikolojisi : Milgram deneyi nedir?
13 Haziran 2016 14:34

Milgram deneyi Stanley Milgram tarafından yapılan sosyal psikoloji tarihinin en ünlü deneylerinden biridir. Otorite ve vicdan ilişkisi ile ilgilidir.

Yale Üniversitesi psikologlarından Stanley Milgram, Nazi Almanyası döneminde soykırıma katılanların neden bu kötülükleri yaptıklarını, otoritenin insan vicdanına baskın gelip gelmediğini araştırmak istedi.

Stanley Milgram sokakta ve gazetede yayınladığı ilanlar ile deneye katılacak gönüllüleri buldu. Gönüllüler, laboratuvarda bir deney gözetmeni ile karşılaştılar. Bu gözetmen beyaz önlük giymişti ve bir otorite sembolü olarak görünmesi isteniyordu. Katılımcılara deneyin konusunu cezalandırmanın öğrenme üzerine etkisi olarak açıkladı.

Deneye göre bir gönüllü öğretmen, diğeri ise öğrenci olacaktı. Öğretmen öğrenciye soru soracak, bilemezse elektrik akımı ile cezalandıracaktı.

Öğrenci, öğretmen ve gözetmen deney odasına giriyordu. Öğretmenin elektrik şoku vereceği düzeneğin üzerinde 15 Volt – 450 Volt arası şiddet ile bu rakamların üstüne şiddetli şok, çok şiddetli şok, hayati tehlike gibi uyarılar bulunmaktaydı.

Aslında hem gözetmen hem de öğrenci deneyin bir parçasıydı ve rol yapıyordu. Gönüllülerden seçilen öğretmenlerin elektrik şoku verirken ne derece ileri gidebileceği merak ediliyordu. 

Öğretmen olan gönüllüler, her yanlış cevapta şok verecek ve şok miktarını gittikçe arttıracaktı.

Öğretmen her şok verdiğinde karşıdan önceden teybe kaydedilen “Lütfen durun dayanamıyorum. Kalp hastasıyım!” gibi bağırışlar duyuyordu. Şok şiddeti arttıkça karşıdaki ses daha da acı çeken bir tonda oluyor 350 Volt sonrasında ise öldüğü düşünülmesi için ses gelmiyordu.

Gönüllüler tereddüt ettiğinde gözetmen lütfen devam edin gibi ifadeler ile deneyde öğretmen olan gönüllüleri teşvik ediyordu fakat asla zorlamıyordu.

Milgram deneyi, sonuçları ile şok ediciydi. Milgram, yaptığı anket çalışmalarında en yüksek akım seviyesinde elektrik vereceklerin oranının yüzde 3 olacağını öngörmüştü. Deney sonucunda ise en yüksek ceza olan 450 Volt değerine kadar şok verenlerin oranı yüzde 65’ti. Karşısındaki insanın öleceklerini bildikleri halde gönüllüler öldürücü seviyede elektrik şoku verdiler. Gönüllüler empati yaşamadan, zalimlikten kendini sorumlu görmedikleri için otoritenin her isteğine itaat ettiler. 

Milgram Deneyi ile ilgili psikolojik filmler

2015 Amerika yapımı Experimenter filmi milgram deneyini konu alıyor.

Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
YORUM YAP
GİRİŞ YAP