USD
14°
Whatsapp
0532 456 25 94Bize haber verin
Sosyal Gündem

Mediar Analiz: ‘Millet ittifakı’ Meclis’te çoğunluğu alır

Mediar Analiz: ‘Millet ittifakı’ Meclis’te çoğunluğu alır
19 Mayıs 2018 06:49

Diken'den Minez Bayülgen son araştırmalarını nisan sonunda yapan Mediar İnceleme’in sahipleri Ulaş Karakul ve Haluk Çalış ile netleşen adaylar ve ittifaklar üzerine konuştu. ‘Cumhurbaşkanını HDP  tanımlayacak’ Erken tercih tarihi söylendiğinden beri tüm araştırma işle.


Diken'den Minez Bayülgen son araştırmalarını nisan sonunda yapan Mediar İnceleme’in sahipleri Ulaş Karakul ve Haluk Çalış ile netleşen adaylar ve ittifaklar üzerine konuştu.

‘Cumhurbaşkanını HDP  tanımlayacak’


Erken tercih tarihi söylendiğinden beri tüm araştırma işletmeleri cumhurbaşkanlığı tercihinin iki tur olacağına işaret ediyor. Tercihin ilk turda sonuçlanması muhtemel değil mi?

Ulaş Karakul: Hayır. Bugünkü bilgilere baktığımızda ilk turda cumhurbaşkanı seçilemiyor. Artık her partinin cumhurbaşkanı adayı belirli, ittifaklar heyetti. Şimdi tüm bu büyümeler üzerinden biz anketçilerin silbaştan çalışması gerekiyor.Reklam‘Tam anket neticeleri geçersiz’

Misalin Konsensus… Erdoğan’ı yüzde 55,1; İnce’yi yüzde 44,9 olarak söyledi. Ancak bu anket hem İnce’nin adaylığından, hem de CHP-İYİ Parti- Saadet Partisi ve Demokrat Parti arasındaki ‘halk ittifakı’ kurulmadan evvel söylendi. Bu anket neticeleri hala geçerli mi? 

U.K: Hayır, geçerli değil. Tüm parametreler değişti. Artık tüm partilerin söylenen cumhurbaşkanı adayları bir şeyler yapacak, söylemleri olacak, bunların kimileri ters tepecek ve neticeler değişecek. Biz bu tercihleri iki partili bir tercih olarak görüyoruz.

O zaman Erdoğan, yüzde 55 oyu hangi kesimlerden alıyor? 

U.K: Belirli değil. O surattan da açıklamaya fakir bir oran bu. CHP’lilerden, HDP’lilerden ya da bugün İYİ Parti halini almış Milliyetçi Hareket Partisi kırgınlarından mı geliyor bu yüzde 55 dayanak?

‘Cumhurbaşkanı adaylarının söylenmesiyle insanların kararı değişecek’

Bugüne dek yapılan tüm anketler çöpe mi gitmiş oldu başka bir deyişle? 

UK: Cumhurbaşkanlığı tercihi için yapılan tüm anketler kararını yitirdi. Çünkü biz dahil tüm anket firmalarının araştırmaları sırasında cumhurbaşkanı adayları net değildi. Özellikle CHP’nin. Şimdi adaylar bülten edildikten sonra insanlar oturup bir kere daha düşünecekler.

Dolaşıcı’nin söylediği son ankete göre, İYİ Parti lideri Meral Akşener, CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’den daha fazla rey alıyor. Sizin anketlerinize göre de yoklamalar bunu mu gösteriyor? 

U.K: Dolaşıcı bu anketi 14 -15 Nisan’da, henüz Muharrem İnce’nin cumhurbaşkanlığı adaylığı söylenmeden evvel yaptı. Biz de son anketimizi nisan sonunda yaptık.

Başka Bir Deyişle bu ne anlama geliyor?

U.K: Şu an ‘Akşener mi yoksa İnce mi önde’ tahmininde bulunamayız. Şayet bir analist veya köşe yazarı “Meral Akşener, Muharrem İnce’den daha önde” diyorsa, dolaylı olarak, “HDP seçmeni, Akşener’i seçiyor” demiş olur.

‘İnce’nin ‘HDP kısmeti’ daha fazla’

Saadet Partisi’nin ittifaka girip artık bir baraj meseleyi kalmadığına göre, bu tercihin tek kilit partisi HDP mi?

U.K: Evet. Cumhurbaşkanlığı tercihlerindeki tüm adayların vaziyetini HDP seçmeni tanımlayacak. Şimdiye dek elimizdeki parametrelere baktığımızda Akşener’in, İnce’den daha yüksek rey alacağını düşünmek efor. Bir kere HDP seçmeni, Akşener’e rey vermekte zorlanıyor. İnce içinse HDP seçmeni daha basit ikna edilebilir duruyor.

‘HDP seçmeninin yüzde 50’si partisini dinliyor’

HDP seçmeninin tamamı partisinin işaret ettiği bireye mi rey veriyor? 

Haluk Çalış: HDP’li seçmenin yüzde 50’si partisinin işaret edeceği şahsa rey vereceğini söylüyor. Geri kalanıysa parçalıyor. Ancak ayrılan reylerde de Akşener’in, İnce’nin gerisinde olduğunu söyleyebiliriz. Evet, Akşener CHP seçmeninden rey alacaktır ancak aynı biçimde İnce de İYİ Parti seçmeninden rey alacak.

‘Akşener ve İnce başabaş’

Başka Bir Deyişle…

H.Ç: Başka Bir Deyişle her ikisinin de birinci turda alacakları rey oranı değişmez. O zaman HDP seçmeninin tutumuna bakacağız.

Muharrem İnce, eş başkanlar Demirtaş, Yüksekdağ dahil, pek çok HDP milletvekilini cezaevine yollayan ‘dokunulmazlıkların kaldırılmasına’ ve bunu onaylayan partisine çok kızmıştı. HDP seçmeni bu tepkiyi İnce, Erdoğan karşısında kaldığında hatırlar mı? 

U.K: Evet, HDP seçmeni Akşener ve İnce arasında bir tercih yapılacağında da bunu hatırlar. Ayrıca, tercih kampanya sürecinde İnce’nin HDP seçmenine dair söyleyeceği şeyler de ehemmiyetli.

H.Ç: CHP’nin cumhurbaşkanı adayı, tercihin neticeyi bakımından çok ehemmiyetliydi. CHP, İnce yerine hem sağın hem de Kürtlerin oyunu alabilecek bir aday söyleseydi bu vaziyet muhalefet açısından daha basit olurdu. Çünkü HDP’den daha fazla rey almış olacaktı.

‘Cumhurbaşkanlığı için tam eşitlikler değişti’

Adaylıkları netleşen dört ad var. Tayyip Erdoğan, Muharrem İnce, Meral Akşener ve Temel Karamollaoğlu. Bugünkü koşullarda cumhurbaşkanlığı için sizce en uğurlu kim?

H.Ç: Cumhurbaşkanı adayları için şu nokta net.. Adayların hepsi, bu ülkenin Kürt seçmenine dönük bir şeyler söylemek zorunda. “Kürtlerle nasıl uzlaşılabilir” suali, AKP-Milliyetçi Hareket Partisi’nin de bir meseleyi. Kısacası bugün, ‘halk ittifakı’nın da, ‘cumhur ittifakı’nın da Kürt seçmenle alakalı çözülememiş manileri var.

‘Halk ittifakı, Meclis’te çoğunluğu kazanır’

Cumhurbaşkanlığı tercihiyle beraber yapılacak milletvekilliği seçiminden kazançsak… CHP-İYİ Parti-Saadet Partisi-Demokrat Parti’nin oluşturdukları halk ittifakı meclis çoğunluğunu alabilir mi?

U.K: Evet, bugünkü bilgilere göre meclis çoğunluğunu kazanabilirler.

Peki, cumhurbaşkanlığı tercihi ne olur sizce ?

U.K: İkinci turda cumhurbaşkanlığını da kazanabilirler.

İki bin 660 şahıs ile bir anket yaptınız ve halk ittifakının rey oranını ‘cumhur ittifakı’nda 14 puan yüksek hesapladınız. HDP, halk ittifakına dahil olsaydı nasıl bir netice ortaya çıkardı?

U.K: Saadet ve İYİ Parti açısından HDP, ittifak yapmanın efor olduğu bir parti. Bu partilerin kaygılarını kavrıyoruz. Ancak HDP seçmeninin yardımı olmadan da bu tercihi kazanamayacaklar.

‘HDP seçmeni bir muhasebe yapmalı’

HDP ile ittifak kurulsaydı halk ittifakının seçmenleri nasıl davranırdı? 

U.K: HDP ittifakta yer alsaydı, İYİ Parti ve CHP seçmenlerinin bir kısmında tereddütler oluşacak, kimilerinde de tercihlere katılmama kararına neden olacaktı. Bu surattan HDP seçmeni, bu ittifak mevzusunda bir muhasebe yapmalıdır.

‘Gizemi Süreyya Önder’in iddiaları senaryoları dahi zorluyor’

HDP’li Gizemi Süreyya Önder bir sohbetinde parlementer sisteme tenkit etti. Ardından da, Meral Akşener’in ikinci turda AKP ile uyuşacağını iddia etti. Önder’in söylemi HDP tabanının fikri ve temennileriyle örtüşüyor mu?

U.K: Ben bir sosyoloğum ama bunu ancak bir psikolog yorumlayabillir herhalde. Bir film sürüklüyor olsaydık ve senaryoda Akşener’in ‘cumhur ittifakı’yla uyuşabileceği doğrultusunda bir kısım olsaydı, film takımı için dahi bu kısım fazla zorlama olurdu! Önder’in dediği gibi Akşener madem Erdoğan ile uyuşacak, o zaman İYİ Parti neden Milliyetçi Hareket Partisi’den ufaladı? Önder’in bu savını destekleyen bir delili var mı?

‘Önder, HDP seçmenine ‘Erdoğan kazansın’ diyor’

Peki, Önder bu söylemesi ile HDP’li seçmene ne ileti veriyor?  

H.Ç: HDP seçmenine, “İkinci turda Akşener ve Erdoğan kaldığında rey kullanmayın, dolayısıyla Erdoğan kazansın”diyor.

U.K: Zati reel makûs olan şey, kendi seçmenine “Rey vermeyin”iletisini yollamak. Önder doğrudan “Akşener geleceğine Erdoğan gelsin” deseydi hem bu istikametteki beklentisini söylemiş, hem de daha içten olurdu.

‘Önder, HDP seçmeninde zekâ fluluğu yaratıyor’

Önder’in bu beklentisini HDP tabanı kabul eder mi sizce? 

U.K: HDP tabanının tamamının Önder’in bu fikrine katıldığını sanmıyorum. Aksine seçmeninizi tercihe katılma doğrultusunda teşvik etmelisiniz. Bakın, ‘cumhur ittifakı’nın kazanması için yapılması gereken şey çok kolaydır.

Nedir?

U.K: HDP seçmeni tercihe katılmazsa, ‘cumhur ittifakı’ net kazanıyor. HDP, bu cins söylemleri kendi içinde kesinlikle münakaşalı. Çünkü bunlar HDP seçmeninde zekâ fluluğuna neden oluyor.

‘Flu söylemler, ‘HDP liderliğinde mesele var’ dedirtiyor’

Ahmet Türk, HDP’nin halk ittifakına dahil edilmemesine hiddetlendiğini ve Kürtlerin ikinci turda bu ittifakı desteklemesi için bir mazeret oluşmadığını söyledi. Ahmet Türk bütün olarak ne demek istedi? 

U.K: Bakın, Ahmet Türk’şöhret söylemeleri her zaman Gizemi Süreyya Önder’den ehemmiyetlidir. Ahmet Türk kendi açısından haklıdır. Ancak hem Türk, hem de Önder’in söylemeleri HDP liderliğinde bir mesele olduğunu gösteriyor. Ne olursa olsun HDP’nin kendi politik çıkarları bakımından yapması gereken şey kolaydır.

‘Türk ve Önder’in lafları, cumhur ittifakına fayda’

Ne yapması gerekir? 

U.K: Tercihlere olabildiğince eforlu girmesi gerekir. HDP, meclis ittifakına dahil edilmedi ama zati baraj meseleyi gözükmüyor; aksine son tercihlerdeki oyunun da bir ölçü üzerine çıkıyor. HDP’nin baraj riski reel Önder ve Türk’şöhret flu söylemleriyle oluşuyor.

Nasıl başka bir deyişle? 

H.Ç: Bu söylemler, HDP’nin doğrudan sponsoru olmayan ikinci ulusa dediğimiz seçmeninde gerilmeye yol açar. HDP bu cins söylemeleri sürdürürse bu seçmen kesimini kaybeder ve o zaman baraj meseleyi yaşar.

Önder ve Türk’şöhret lafları cumhurbaşkanlığı tercihinin ikinci turunda HDP seçmenine boykotu mu işaret ediyor?

H.Ç: Evet. HDP bu söylemlerle halk ittifakına “Cumhur ittifakı kazanacak” iletiyi veriyor ve buna razı olduğunu söylüyor.

İkinci tura kadar HDP, seçmenlerine desteklemesi için rastgele bir adı önermezse bu vaziyetin neticelere tesiri ne olur? 

HÇ: HDP’nin, milletvekili tercihlerinde barajı geçeceği öngörüldüğü için orada bir mesele olmayacaktır. Muhalefet, 301’i bulacaktır. Ama cumhurbaşkanlığı tercihleri için Önder ve Türk’şöhret yaptığı flu söylemeler, mevcut iktidarın işine fayda.

‘Saadet Ak Parti’den rey alacak’

AKP’nin en çok çekindiği partilerden Saadet Partisi’ne gelecek olursak… AKP’nin tabanından rey alabilirler mi?

H.Ç: Evet, artık baraj endişesi taşımayan Saadet Partisi’nin, AK Parti’den yüzde 1-1,5 rey alacağı görülüyor. Saadet reylerini ne CHP’den ne de İYİ Parti’den, AK Parti’den alıyor. Çalışmalarımızda Saadet’e verilen toplam dayanak yüzde 2,5- 3 etrafındaydı.

‘Dindar Kürtlerin oyunda kırılma var’

En çok tartışılan suallerden birini size de yöneltmek istiyorum: Saadet, dindar Kürtlerin oyunu alabilir mi? 

U.K: Bunu, önümüzdeki günlerde netleştireceğiz. Kürt seçmenlerin yoğun olduğu şehirlerdeki neticelere baktığımızda, AK Parti ve HDP dışında bir rey çıkmadığı görülüyor. Bugün orada bir kırılma var. Ancak bu kırılmaya göre, dindar Kürtlerin reyleri Saadet Partisi üzerinden halk ittifakına mı, yoksa HÜDA-PAR üzerinden ‘cumhur ittifakı’na mı gidecek net değil.

‘Erdoğan’nın dindar Kürtlerden rey alması güçleşti’

Dindar Kürtler hala AKP’ye rey verebilir mi başka bir deyişle? 

U.K: Azıcık güç. Mantıken bu kesimin halk ittifakına doğru yönelmesi gerekir. Çünkü artık İslami duyarlılıkla hareket eden kitle dahi Erdoğan’ın karşısındaki aday kimse, ona yöneliyor gibi duruyor. Burada da yeniden HDP’nin davranışı ehemmiyetli olacak.

‘HDP, dindar Kürtlerin de partisi olabilir’

Dindar Kürtlerin oyu nereye gidiyor şimdi? Değişik alternatifler ne sizce?

U.K: HDP’nin vurguları İslami duygulara baskın çıkabilir ve pekala şimdiye kadarki tercihlerde AK Parti’ye rey veren dindar Kürtleri de kazanabilir. HDP böylece reylerini de artırabilir.

‘Kararsızların oranının en düşük olduğu tercih bu’

Araştırma işletmelerine göre tereddütlerin oranı yüzde 10 etrafında. Bu tercihin neticesini tereddütler mi tanımlayacak?

H.Ç: Türkiye, tarihinde ilk kez tereddütlerin oranının en düşük olacağı tercihe gidiyor. Bizim çalışmalarımızda da tereddüt değil ama sandığa gitmeyi tercih etmeyenler vardı.

‘Sandığa gitmeyeceklerin rakamı çok eksiliyor’

Ülkede büyük bir ekonomik kriz yaşanıyor. Dolar beş liraya doğru gidiyor. Dolar çoğaldıkça enflasyon başka bir deyişle yaşam pahalılığı ve sefalet çoğalır. Sandığa gitmemek için ne cins bahaneleri var? 

U.K: Sandığa gitmeyecek olanlar, “Nasılsa karşı taraf kazanacaktır” diye düşünen muhalefet seçmeninden oluşuyordu. Mazeretleri de, tercih sistemine dinledikleri güvensizlikti. 16 Nisan halkoylamasında da yüzde 15 rey kullanmadı. Ama artık bu da değişti. Sandığa gitmeme meyli de çok görünmüyor.

‘Tercih tarihinde ilkler yaşanacak’

24 Haziran’daki tercihler yüksek katılımlı mı olacak? 

H.Ç: Görünen o ki, Türkiye tercih tarihinin azami katılımlı tercihleri olacak. Önümüzde cumhur ittifakı ve halk ittifakından oluşan ‘iki partili’ bir tercih var. Misalin halk ittifakındaki bir parti kesinlikle sizi temsil ediyordur, dolayısıyla tereddüt kalınacak bir vaziyet artık yok.

‘Ekonomik kriz iki ücret ikramiyenin ötesinde’

AKP, imar ve talebe bağışlamayı, emekliye iki bin lira ikramiye gibi tercih taahhütlerinde bulunuyor. Bu taahhütler seçmenin oyunu tesirler mi? 

U.K: Türkiye’nin iktisadi krizi bir, iki ücret ikramiyeyle çözülmenin ötesine geçti. TUİK ne derse desin, insanlar enflasyonu kendi yaşamları içinde görüyor. En kolayı, mazot fiyatlarını kavrıyorlar.

H.Ç: İktidarın bu cins destek girişimleri 24 Haziran’da bir tesir yaratmayacak ve vaziyeti değiştirmeyecek. Yalnızca ekonomi değil, ne dış siyaset, ne de iç güvenlik münazaraları seçmenlerde bir tavır farklılığına yol açar artık.

‘Gençler, cumhur ittifakına rey vermeyecek’

16 Nisan’daki halkoylamasında gençlerin, AKP’ye rey vermedikleri görüldü. Bu tercihlerde gençler tercih neticelerini nasıl, hangi güzergahta etkileyecek?

U.K: Gençler, ‘cumhur ittifakı’na rey vermeyecek, vermeleri için de bir neden görmüyorlar. Eğitim sisteminin durmadan değişmesi ve üniversitelerin parçalanma girişimi gibi mevzularda derin evham yaşıyorlar.





Kaynak: www.aktifhaber.com

Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
YORUM YAP
GİRİŞ YAP